BİST100 endeksi geçtiğimiz günü 90,65 puan (%0,75) yükselişle 12.213,58 seviyesinde tamamladı. İşlem hacmi 105,6 milyar TL ile 25 Eylül'den bu yana en düşük seviyede gerçekleşti. Endekse TUPRS, ASTOR, BIMAS ve KCHOL en güçlü pozitif katkıyı sağlarken, YKBNK, AKBNK, CCOLA, THYAO ve ISCTR yükselişi sınırlayan hisseler oldu. Endekste tepki alımlarının devam etmesine karşın işlem hacminin zayıf kalması ve bankacılık hisselerindeki negatif ayrışma toparlanmanın genele yayılması açısından temkinli bir görünüme işaret ediyor.

Yabancı yatırımcı işlemleri tarafında ise Eylül ayında pozitif bir görünüm izlendi. Borsa İstanbul verilerine göre yabancı yatırımcılar pay piyasasında 46,96 milyar dolarlık alıma karşılık 46,60 milyar dolarlık satış gerçekleştirerek ayı net 356,2 milyon dolar alımla tamamladı. Eylül ayında yabancı yatırımcıların toplam işlem hacmi 93,56 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Son dönemde yurt içi kaynaklı fon ve likidite gelişmelerinin fiyatlamalar üzerinde baskı oluşturduğu düşünüldüğünde, yabancı yatırımcı tarafında net alım eğiliminin korunması piyasanın orta vadeli görünümü açısından takip edilecek başlıklardan biri olacak.

Jeopolitik tarafta ABD Başkanı Trump, Tahran yönetimiyle yürütülen görüşmelerin verimli geçtiğini belirterek ABD'nin 3 Kasım'daki ara seçimlerden önce İran'a saldırmayacağını söyledi. Bununla birlikte İran'a yönelik ablukanın tam olarak uygulanmaya devam edeceğini ifade eden Trump, gece boyunca Hürmüz Boğazı'ndan 22 milyon varil petrol geçtiğini, ancak İran'a petrol giriş veya çıkışı olmadığını öne sürdü. Açıklamalar kısa vadede doğrudan askeri müdahale riskini sınırlayan bir sinyal verse de İran'a yönelik enerji ablukasının devam edecek olması, petrol arzına ilişkin risk priminin tamamen ortadan kalkmadığını gösteriyor.

ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvuruları 197.000 ile 200.000 olan piyasa beklentisinin altında gerçekleşirken, önceki hafta 199.000 başvuru kaydedilmişti. Başvuruların 200.000 seviyesinin altında kalması şirketlerin işten çıkarma konusunda halen isteksiz olduğuna ve iş gücü piyasasında sert bir bozulma yaşanmadığına işaret ediyor. Bununla birlikte son dönemde istihdam yaratımındaki belirgin yavaşlamayla birlikte değerlendirildiğinde mevcut görünüm, güçlü bir iş gücü piyasasından ziyade “düşük işe alım–düşük işten çıkarma” dengesine işaret ediyor.

Fed tarafında piyasalar Ekim toplantısında politika faizinin sabit bırakılmasını ana senaryo olarak fiyatlarken, aralık ayında yeni bir faiz artırımı ihtimali korunuyor. ABD 10 yıllık tahvil faizi %5,34 ile 2002'den bu yana görülen en yüksek seviyelere yakın seyrederken, enerji fiyatlarındaki yeniden yükseliş enflasyon beklentileri ve uzun vadeli faizler üzerindeki baskının devam etmesine neden oluyor. İş gücü piyasasındaki soğuma Fed'in ilave sıkılaşma ihtiyacını azaltırken, petrol fiyatları ve enflasyon beklentilerinin seyri para politikasında hızlı bir rahatlamanın önündeki temel engel olmaya devam ediyor.

Petrol tarafında ise jeopolitik risk primi yeniden belirgin şekilde yükseldi. Körfez'de gemilere yönelik saldırılar ve ABD'nin İran'a yönelik yeni operasyon seçeneklerini değerlendirdiğine ilişkin haber akışıyla Brent petrol yaklaşık %5 yükselerek 105 doların üzerine çıktı. Trump'ın kısa vadede İran'a yönelik doğrudan saldırı planlanmadığına ilişkin açıklamaları tansiyonu kısmen sınırlayabilecek olsa da Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik riskleri ve İran'a uygulanan abluka enerji piyasasında oynaklığın yüksek kalabileceğine işaret ediyor. Brent petrolün yeniden 105 doların üzerine çıkmasını Türkiye açısından enflasyon, cari denge ve TCMB'nin faiz indirim alanı açısından yakından takip edilmesi gereken bir risk olarak değerlendiriyoruz.

Avrupa piyasalarında da petrol ve tahvil faizlerindeki yükselişin enflasyon ve büyüme görünümünü olumsuz etkileyebileceğine yönelik endişeler satış baskısı yarattı. STOXX 600 %0,75, DAX %1,18 ve CAC 40 %0,51 gerilerken, Avrupa bankacılık endeksi yaklaşık %2 düşüşle negatif ayrıştı. Yükselen petrol fiyatlarından destek bulan enerji hisseleri ise piyasadan pozitif ayrıştı. ECB toplantı tutanaklarında enflasyona yönelik risklerin yukarı yönlü olduğu kabul edilirken, çekirdek enflasyon ve ücret dinamiklerindeki daha ılımlı görünüm yakın vadede yeni bir faiz artırımı beklentisini sınırladı.

Bugün yurt içinde sanayi üretimi ve inşaat maliyet endeksi takip edilecek. ABD tarafında ise Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi ve tüketicilerin enflasyon beklentileri günün öne çıkan verileri olacak. BIST açısından son iki gündeki tepki hareketinin devamı için işlem hacminin yeniden güçlenmesi ve yükselişin bankacılık başta olmak üzere daha geniş bir hisse grubuna yayılması önem taşıyor. Küresel tarafta ise Brent petrolün 105 dolar üzerindeki seyri, ABD tahvil faizleri ve İran'a ilişkin haber akışı kısa vadeli risk iştahının temel belirleyicileri olmaya devam edecek.